زایمان طبیعی بدون درد

از ابتدای خلقت، انسان همیشه تلاش کرده که با درد های مختلف مقابله کند ، درد زایمان یکی از شدیدترین دردها به حساب می آید. زایمان بی درد بیش از 3 دهه است که در کشورهای پیشرفته آمریکایی و اروپایی رایج گردیده و باعث کاهش آمار سزارین شده است. در ایران نیز این علم در حال ترویج است و در آینده جایگزین مناسبی برای سزارین می باشد، در صورتی که زایمان طبیعی بدون درد توسط افراد با تجربه انجام شود خطری نخواهد داشت و میزان دارویی که در زایمان طبیعی بدون احساس درد مصرف می شود خیلی کمتر از سزارین بوده و عوارض آن نیز کمتر است. با ما در این مقاله از سایت دکتر مژگان دادگر بهترین جراح و متخصص زنان و زایمان تهران همراه باشید تا اطلاعات مفیدی را در این خصوص به دست آورید.

عوامل موثر بر احساس درد زایمان

احساس درد در زمان فارغ شدن عکس العمل کاملا فردی از محرک های متغیری است که هر یک از زنان بر اساس وضعیت خود آنها را دریافت و تفسیر می کنند. شرایط و وضعیت های احساسی، انگیزشی، شناختی و اجتماعی و فرهنگی این محرک ها را تعدیل می کنند، بنابراین انتخاب روش تسکین و کاهش درد و روش زایمان طبیعی بدون درد بر اساس ویژگی های هر فرد انتخاب می شود.

روش های زایمان طبیعی بدون درد

درد زایمان نتیجه انقباضات رحم و باز شدن دهانه رحم برای خارج شدن جنین می باشد. در یک برنامه موفقیت آمیز برای تسکین درد زایمان ، مادر باید بتواند درفاصله بین انقباضات به آرامی استراحت کند و در اوج یک انقباض رحمی، احساس درد داشته باشد که معمولا این درد غیر قابل تحمل نیست. روش های کاهش درد زایمان به دو دسته تقسیم می شوند:

• روش دارویی
• روش غیر دارویی

روش های دارویی برای زایمان طبیعی بدون درد

• تزریق داروهای مسکن به روش های عضلانی و وریدی
• استفاده از گاز Entonox که ترکیبی از گاز بیهوشی (اکسید نیترو) و اکسیژن می باشد. این روش در هر مرحله از زایمان طبیعی استفاده میشود.
• استفاده از بی حسی های موضعی شامل:
  • بی حسی از طریق واژن و دهانه رحم
  • بی حسی نخاعی
  • بی حسی اپیدورال: در واقع این روش از روش های دیگر بی حسی موضعی بهتر است. زیرا افت فشار خون کمتری ایجاد می کند، ایجاد سردرد نمی کند، طول مدت بی حسی قابل کنترل است و به کندی اثر می کند.

بنابراین زایمان طبیعی بدون درد یک کار تیمی می باشد که متشکل از روان پزشک، متخصص زنان و زایمان و متخصص بیهوشی می باشد.

روش های غیر دارویی برای داشتن زایمان طبیعی بدون درد

1- آماده کردن شرایط روحی و روانی مادر، با کلاس های آموزشی قبل از زایمان:

معمولا مادران باردار بعلت نداشتن آگاهی کافی از فیزیولوژی و مسیر زایمان، ممکن است نگران و آشفته باشند، شرکت در کلاس های آموزشی و با بالا بردن اطلاعات در این زمینه، باعث ایجاد آرامش و اعتماد به نفس در آنان میشود .

2- حضور یک حمایت کننده کنار مادر:

حضور همسر یا یکی از اعضاء خانواده در اتاق زایمان احساس امنیت و آرامش بیشتری به مادر باردار می دهد، به خصوص حضور همسر در اتاق زایمان، باعث ایجاد ارتباط عاطفی بیشتر بین آنها شده و افسردگی بعد از زایمان خانم ها را کاهش می دهد.

3- وضعیت قرار گیری مادر در اتاق زایمان:

تغییر وضعیت مادر در کاهش درد مفید است. این تغییر وضعیت در هر مرحله از درد زایمان متفاوت است. مثلا در صورتی که هنوز مادر باردار به مرحله پایانی خروج نوزاد نرسیده باشد، وضعیت خوابیده به پهلوی چپ، وضعیت سجده و یا ماساژ کمر مادر هنگامی که برعکس روی صندلی نشسته است مفید می باشد، ولی در مرحله دوم زایمان یعنی مرحله زور زدن بهتر است چانه به قفسه سینه چسبیده و پاها را داخل شکم برده و برای تولد نوزاد تلاش کند.

4- ماساژ:

روشی ایده آل برای کاهش درد ، انقباض رحم و زایمان طبیعی بدون درد است. ماساژورهای حرفه ای و آموزش دیده بیمارستان در فواصل 10 دقیقه ای اندام های تحتانی بدن مادر را ماساژ داده و آرام می کنند. می توانید از قبل یکی از آنها را رزرو کنید.

5- استفاده از کمپرس گرم و یا دوش آب گرم یا هیپنوتیزم

6- طب سوزنی(طب چینی):

طب سوزنی هنگام شروع انقباضات رحمی و درد زایمان طبیعی می تواند شدت درد و تهوع را کاهش دهد.

7- تکنیک های تنفس:

یکی از بهترین روش های زایمان طبیعی بدون درد ، استفاده از تکنیک های تنفس است. دکتر برندلی استوارت، عصب شناس بیمارستان نیویورک معتقد است که با استفاده از تکنیک های تنفس عمیق و آرامش ذهن و بدن می توان انقباض های رحم و درد ناشی از آن را کنترل کرد. همه مادران باردار می توانند با شرکت در کلاس های بارداری و آمادگی زایمان تمام این تکنیک ها را بیاموزند و قبل از زایمان تمرین کنند.

9- طب فشاری:

فشار نقاط حساس بدن مادر توسط کف دست و انگشتان به جای سوزن می تواند درد زایمان را به میزان زیادی کاهش دهد.

10- روش لاماز:

روش لاماز رایج ترین روش غیر دارویی می باشد.این روش به آماده سازی روانی مادر از 6 هفته قبل از زایمان طبیعی بدون درد در تهران می پردازد، بطوریکه مادر شرطی می شود که به جای فریاد زدن هنگام درد با کنترل خود، عضلات را شل کرده و با تمرکز و تنفس آرام و عمیق به تحریکات دردناک و انقباضات رحمی کمتر پاسخ دهد.

11- رایحه درمانی (اروماتراپی):

ایجاد بوی خوش در اتاق زایمان و همچنین استفاده از چند قطره روغن معطر، شیره گیاهان، قطره های بخور یا اسانس مورد علاقه مادر مثل: استفاده از چند قطره اسطوخودوس، زاج در آب گرم.

12- تجسم خلاق:

در این روش باید حواس مادر را پرت کنیم تا درد را کمتر احساس کند.

13- موسیقی:

موسیقی آرام و ملایم و مورد علاقه مادر می تواند فضای اتاق زایمان را برای او صمیمیانه تر کند تا درد زایمان را کمتر حس کند.

14- تحریک الکتریکی اعصاب خاص:

بعنوان مثال تحریک اعصاب جداره قفسه سینه باعث می شود مادر زایمان طبیعی بدون درد داشته و درد را به صورت سوزش و یا وزوز احساس کند.

15- آب درمانی یا وان آب:

استفاده از آب گرم در حوضچه، حمام و یا جکوزی اضطراب مادر را کاهش داده و انقباضات موثر را افزایش می دهد. به گفته دکتر ناتاشا فورد، استاد دانشکده پزشکی دانشگاه می سی سی پی، نشستن مادر باردار در وان آب گرم، سرعت انبساط عضلات رحم و واژن و باز شدن دهانه رحم را افزایش می دهد و درد زایمان را کم می کند.

نکته !!

در پایان باید ذکر کرد که اعتماد مادر به پزشک متخصص و ماماهای اتاق زایمان و ارتباط صحیح بین آنها باعث آرامش بیشتر او شده و همچنین انگیزه پزشک و مامای اتاق زایمان برای کنترل درد و کمک به شما در داشتن زایمان طبیعی بدون درد به نحو احسن بالا می رود.