یکی از مهم ترین مراحلی که تقریبا همه خانم ها آن را تجربه می کنند ، بارداری و زایمان می باشد و اما روش زایمان از شایع ترین دغدغه هایی است که خانم ها در طول دوران حاملگی خود همواره با آن مواجه هستند. لازم به ذکر است که انتخاب مناسب ترین روش برای زایمان و تولد نوزاد ، نقشی اساسی در تامین سلامت مادر و نوزاد ایفاء می کند ؛ لذا توصیه می شود بانوان باردار قبل از فرا رسیدن موعد زایمان ، برای انتخاب بهترین و مناسب ترین روش زایمان حتما به بهترین متخصص زنان و زایمان تهران مراجعه کنند و در این خصوص با ایشان مشورت نمایند که در این حیطه دکتر مژگان دادگر بهترین متخصص زنان و زایمان تهران انتخاب بسیار شایسته ای است. مطب ایشان در محدوده اقدسیه واقع است. توجه داشته باشید که یک دکتر زنان خوب ، بر اساس ساختار و فیزیولوژی بدن مادر ، نحوه قرار گیری جنین در رحم و مواردی از این قبیل ، بهترین روش برای زایمان را بر می گزیند. این مقاله به زایمان طبیعی اختصاص داده شده است.
انواع روش های زایمان
به طور کلی دو روش برای زایمان وجود دارد که عبارتند از :
- زایمان طبیعی
- زایمان سزارین
دکتر مژگان سادات دادگر بهترین متخصص زنان زایمان تهران و یکی از بهترین و مجرب ترین پزشکان متخصص زنان در ایران می باشند که شما عزیزان را در راستای انتخاب بهترین و مناسب ترین روش زایمان به نحوی کاملا مطمئن یاری نموده و زایمانی موفق را برای شما رقم می زنند. در ادامه به شرح توضیحاتی پیرامون زایمان به روش طبیعی پرداخته ایم. جهت کسب اطلاع درباره زایمان به روش سزارین به مقاله زایمان سزارین موجود در سایت مراجعه فرمایید.
زایمان طبیعی
از روش های متداول وضع حمل و تولد نوزاد به شمار می رود. در زایمان طبیعی بدون نیاز به عمل جراحی ، نوزاد از مجرای واژن مادر عبور کرده و متولد می شود. توجه داشته باشید که به طور کلی زایمان به روش طبیعی ، بدون نیاز به دخالت پزشکی و استفاده از دارو انجام می گیرد ؛ البته ناگفته نماند که در برخی موارد ، بسته به نیاز مادر و صلاحدید پزشک ممکن است برای سهولت وضع حمل ، داروهای تسکین دهنده درد به مادر تزریق شود. در زایمان به روش طبیعی ، نمی توان زمان دقیق زایمان را معین نمود و موعد زایمان به صورت تقریبی برآورد می گردد. از این رو در برخی موارد شاهد آن هستیم که درد زایمان ، پیشتر از موعد تعیین شده آغاز می شود. لذا توصیه می شود در صورتی که قرار است به روش طبیعی زایمان کنید ، برای اطمینان از سلامت خود و نوزادتان به طور مرتب به مطب بهترین متخصص زنان تهران در اقدسیه مراجعه نمایید.
مزایای زایمان طبیعی
از مهم ترین مزایای زایمان به روش طبیعی می توان به موارد ذیل اشاره نمود :
- در این نوع زایمان ، میزان خونریزی حداقل است.
- در زایمان ازطریق واژن ، نیاز به ایجاد کم ترین میزان برش بوده و نیازی به جراحی گسترده وجود ندارد.
- به دلیل عدم نیاز به جراحی ، ریسک بروز خطرات ناشی از بیهوشی وجود ندارد.
- دوره نقاهت مادر پس از زایمان به روش طبیعی ، به مراتب کوتاه تر از زایمان به روش سزارین می باشد.
- هزینه زایمان طبیعی ، نسبت به زایمان سزارین بسیار ناچیز بوده و در نتیجه زایمان واژینال از لحاظ اقتصادی به صرفه تر است.
توضیحات دکتر دادگر ، بهترین متخصص زنان تهران در خصوص مزایای زایمان طبیعی
آیا زایمان طبیعی عوارض دارد ؟
باید توجه داشت که چنانچه زایمان به روش طبیعی ، به وسیله بهترین متخصص زنان و زایمان تهران انجام پذیرد ، عوارض آن به حداقل خواهد رسید. اما به طور کلی رایج ترین عوارض زایمان طبیعی از قرار ذیل می باشند :
- پارگی ناحیه پرینه ( حد فاصل واژن و مقعد )
- احتمال آسیب دیدگی لگن
- پرولاپس احشاء درون لگن
- افتادگی مثانه
- فتق روده راست روده
- احساس درد ممتد در ناحیه واژن
لذا توصیه می شود در راستای به حداقل رساندن عوارض زایمان واژینال ، به طور مرتب با متخصص زنان و زایمان در ارتباط باشید.
مراقبت های بعد از زایمان طبیعی
- پس از زایمان در منزل ، ترشحات خونی از رحم خواهید داشت. در عرض یک هفته رنگ ترشحات شما ، صورتی و بعد از حدود 10 روز ، سفید یا زرد رنگ می شود. نشت این ترشحات ، ممکن است 2 تا 4 هفته یا بیشتر ادامه داشته باشد ؛ به طور کلی تراوش ترشحات واژینال پس از زایمان طبیعی تا زمانی که رحم بهبود یابد ، ادامه دارد.
- لخته های خون بعد از زایمان از طریق واژن ، طبیعی است. مشروط برآن که کوچک تر از یک توپ گلف باشد.
- ممکن است روزهای اول پس از زایمان ، گرفتگی رحم داشته باشید. این موارد طبیعی است و با کوچک شدن رحم به اندازه نرمال اتفاق می افتد. برای گرفتگی عضلات ، از داروهای ضد درد مانند استامینوفن ، ایبوپروفن یا ناپروکسن استفاده کنید. دقت داشته باشید که نباید آسپرین مصرف کنید ، زیرا آسپرین سبب رقیق شدن خون شده و می تواند باعث خونریزی بیشتر شود. توصیه می شود که دو داروی ضد درد یا بیشتر همزمان مصرف نکنید ، مگر این که پزشک تجویز کند. بسیاری از داروهای ضد درد ، حاوی استامینوفن هستند که همان تایلنول است و مصرف بیش از حد استامینوفن ، می تواند مضر باشد.
زایمان طبیعی ، توسط بهترین دکتر زنان و زایمان تهران دکتر دادگر
سایر نکات مهم بعد از زایمان :
- سینه ها ممکن است در روزهای اول پس از زایمان به روش طبیعی ، بیش از حد پر شوند. برای کمک به جریان شیر و تسکین درد ، سینه های خود را زیر دوش یا با حوله های مرطوب و گرم قبل از شیر دادن گرم کنید. اگر شیرده نیستید ، روی پستان ها گرما نگذارید و سینه های خود را لمس نکنید.
- حتما سوتین مناسب بپوشید و از یخ استفاده کنید تا زمانی که پری سینه ها از بین برود. ( رفع پری سینه ها ، معمولا 2 تا 3 روز طول می کشد. )
- بعد از زایمان طبیعی ، رژیم متعادل داشته باشید و سعی نکنید با کاهش کالری لاغر شوید.
- به مصرف ویتامین های قبل از تولد ادامه دهید یا مولتی ویتامین بخورید.
- تا حد امکان استراحت کنید. سعی کنید هنگام خواب کودک ، در طول روز چرت بزنید.
- هر روز کمی ورزش کنید ، اما بدون اجازه دکتر زنان هیچ ورزش سنگینی انجام ندهید.
- از رابطه جنسی ، حدود 4 تا 6 هفته و تا زمانی که پزشک اجازه دهد ، پرهیز کنید.
- برای جلوگیری از یبوست و هموروئید ( بواسیر ) بعد از زایمان طبیعی ، به مقدار زیاد مایعات بنوشید.
- اگر به بیماری کلیوی ، قلب یا کبد مبتلا هستید و مجبورید مایعات را محدود کنید ، با یک متخصص زنان و زایمان خوب در تهران صحبت کنید.
- مصرف مقدار زیاد فیبر را به برنامه غذایی روزانه خود اضافه کنید.
- برای بواسیر های دردناک همراه با خارش ، از یخ یا بسته سرد چندین بار در روز به مدت ده دقیقه استفاده کنید.
- نشستن در آب گرم یا حمام را نیز انجام دهید.
- اگر خونریزی شدید واژن ، سرگیجه یا احساس غش و تب دارید ، درد شدید در ناحیه شکم یا لگن و علائمی اعم از لخته شدن خون در پا ( ترومبوز ورید عمقی ) مانند درد در ساق پا ، پشت زانو ، ران یا کشاله ران داشته یا تورم و قرمزی در ناحیه پا یا کشاله ران ، تورم ناگهانی صورت و دست یا پا دارید ، فورا با دکتر زنان خود در تهران تماس بگیرید.
فواید زایمان طبیعی
در این پروسه فرآیند زایمان به صورت طبیعی و بدون دستکاری ، موجب خروج نوزاد از طریق کانال می شود به همین سبب این روش را برای مادر و نوزاد بهتر می دانند. درد در زایمان از طریق واژن بعد از زایمان از بین می رود در حالی که در سزارین این درد بعد از زایمان نیز همچنان ادامه دارد. هم چنین خونریزی در زایمان طبیعی بسیار کمتر از روش سزارین می باشد. زایمان واژینال این امکان را به نوزاد می دهد که سلول های مغزی ، سیستم تنفسی ، کبد در روزهای پایانی بیشترین رشد را داشته باشد و رشد خود را به خوبی تکمیل نماید. در سزارین به دلیل ایجاد برش بزرگ بر روی شکم مادر نیاز به مراقبت بیشتر می باشد تا جای برش ها عفونت نکند. از عوارض روش سزارین می توان به چسبندگی داخل شکم و یا باقی ماندن جای برش ها اشاره کرد. به همین دلیل امروزه بیشتر پزشکان به مادران توصیه می کنند تا نوزاد خود را به صورت طبیعی به دنیا بیاورند. در ادامه چند مورد از اهمیت های روش زایمان واژینال را بیان می کنیم :
- در زایمان طبیعی کودک باکتری های مفید را دریافت می کند.
- مایعاتی که به ریه نوزاد وارد شده است در طی وضع حمل به روش طبیعی به صورت کامل از ریه خارج می شود.
- مادر و جنین از خطرات و عوارض جراحی در امان هستند.
- شیردهی سریع تر و با موفقیت بیشتری نسبت به مادرانی که به روش سزارین نوزاد خود را به دنیا آورده اند ، انجام می شود.
- مادر در بارداری بعدی عارضه های کمتری را تجربه خواهد کرد.
- خطر ابتلا به آسم و چاقی در کودک کاهش پیدا می کند.
چه کسانی نباید زایمان طبیعی انجام دهند ؟
در واقع 90 درصد بانوان می توانند زایمان خود را به روش طبیعی انجام دهند اما برخی از زنان به دلایل فیزیولوژی بدن نمی توانند به این روش زایمان کنند. به همین علت دکتر دادگر ، بهترین متخصص زنان و زایمان تهران به آنها زایمان سزارین را پیشنهاد می دهد. در ادامه چندین مورد که مادران را مجبور به سزارین می کند بیان شده است :
بیماری خاص در مادر : اگر مادر به بیماری خاصی مثل دیابت یا بیماری قلبی و یا بیماری های عفونتی مثل ایدز مبتلا باشد ، لازم است زایمان به صورت سزارین انجام شود.
پایین نیامدن سر نوزاد : در صورتی که انقباضات رحمی موفق به آوردن سر نوزاد به پایین نباشد و نوزاد نتواند خارج شود.
ترس مادر : اگر مادر تحمل درد زایمان طبیعی را نداشته باشد یا بنا به تصور غلط از این روش ترس هایی داشته باشد.
جایگاه نوزاد در رحم : در حالتی که نوزاد جایگاه مناسبی نداشته باشد و سر او به درستی پایین قرار نگرفته باشد.
هموروئید مادر باردار : اگر هموروئید مادر حاد باشد به دلیل احتمال خونریزی در هنگام زایمان بهتر است زایمان به صورت سزارین انجام شود تا فشاری به این ناحیه وارد نشود.
انجام چند سزارین : مادرانی که زایمان قبلی خود را به صورت سزارین انجام داده اند ، لازم است زایمان بعدی هم حتما به صورت سزارین باشد.
بارداری چند قلویی : به دلیل اینکه ممکن است یکی از نوزاد ها در حالت غیر طبیعی قرار گرفته باشد ، توصیه می شود زایمان طبیعی مناسب نبوده و بهتر است جراحی سزارین انجام شود.
وزن مادر و نوزاد : در زایمان وزن مادر و نوزاد اهمیت بسیاری دارد در صورتی که وزن نوزاد یا مادر بالا باشد ، توصیه به عمل سزارین می شود.
چه کسانی زایمان طبیعی راحتی دارند؟؟
اغلب مادرانی که قصد بارداری دارند این سوال ذهنشان را درگیر می کند که چه کسانی زایمان راحت تری دارند یا اینکه چه کاری انجام دهند تا زایمان راحت تری داشته باشند. پاسخ این سوال می تواند تا حد بسیار زیادی به آن ها کمک کند.
زایمان بدون درد و راحت به شرایطی گفته می شود که طی انجام آن مادر با کمترین میزان درد یا فشار فرزند خود را به دنیا آورد. در این نوع زایمان ، علاوه بر اینکه کمترین میزان درد در طول فرایند زایش احساس می شود ، بعد از زایمان نیز خبری از مشکلاتی مانند سرگیجه های غیر عادی ، خونریزی شدید ، تورم ، درد شدید ساق پا ، تب و لرز و غیره نمی باشد.
به طور کلی در این خصوص باید بگویم که مادران بارداری که به خوبی مراقبت های بارداری را انجام داده اند و فیزیک بدنی ایده آلی دارند ، آمادگی جسمانی خوبی دارند ، اندازه لگن آن ها مناسب است ، به بیماری های زمینه ای دچار نیستند ؛ زایمان طبیعی بدون درد را تجربه خواهند کرد.
زایمان طبیعی راحت و بدون درد به فرم و اندازه لگن افراد وابسته است. خانم هایی که لگن آن ها به فرم مردانه نزدیک تر است ، زایمان سختی را در پیش رو دارند ، چرا که در این نوع لگن ، کانال تنگ بوده و خروج نوزاد به سختی انجام می پذیرد. اما بهترین نوع لگن برای زایمان فم ژنیکوئید است. ناگفته نماند که به دلیل خروج نوزاد از رحم فشار بسیار زیادی به قسمت لگن وارد می شود که در نتیجه مادر درد زیادی را احساس می کند و به همین دلیل بهتر است فکر نکنید که زایمان طبیعی کاملا بدون درد انجام می شود. اما این موارد باعث می شود درد حاصله به مقدار بسیار زیادی کاهش یابد و سریعا بعد از زایمان از بین رود.
چه افرادی باید از زایمان طبیعی پرهیز کنند؟
هر چند زایمان طبیعی که بدون استفاده از دارو یا سزارین انجام میشود، به عنوان اصلیترین و محبوبترین روش زایمان محسوب میشود، اما برخی شرایط و عوامل فیزیولوژیکی باعث میشوند که برخی از زنان باردار نتوانند از این روش استفاده کنند. ترس از درد زایمان ممکن است باعث شود که برخی از زنان از این روش انحراف کنند، اما با پیشرفتهای مدرن در مدیریت درد، زایمان طبیعی بهبود یافته و برخی از ترسها را برطرف کرده است.
تجربه زایمان برای هر زنی یکتاست و ممکن است متفاوت باشد. درصد بالایی از زنان میتوانند به صورت طبیعی زایمان کنند، اما برخی از زنان به دلیل شرایط فیزیولوژیکی بدن، قادر به انجام این روش نیستند و پزشکان متخصص ممکن است به آنها سزارین را توصیه کنند. در زیر، شرایطی را بررسی میکنیم که نشان میدهد چه افرادی باید از زایمان طبیعی خودداری کنند:
- مشکلات قلبی یا عروقی در مادر
- مشکلات تنفسی یا سیستم تنفسی نامناسب
- مشکلات حاد کلیوی
- عوارض شدید بارداری، از جمله پیشاکلامپسیا
- وجود عوارض جدی در جنین
- زایمان چندقلو
در هر صورت، تصمیم نهایی در مورد نحوه زایمان بر اساس مشاوره با پزشک متخصص و مطالعه دقیق وضعیت فردی و پزشکی هر زنانی باید گرفته شود.
علائم شروع زایمان طبیعی
زمان شروع زایمان طبیعی معمولاً بدون نیاز به داروها است و از تکنیکهای آرامسازی و کنترل تنفس برای کاهش درد بهره میبرد. علائم زیر به عنوان نشانگرهای آغاز زایمان طبیعی در نظر گرفته میشوند:
- حرکت جنین به سمت پایین شکم: جنین خود را به سمت پایین حرکت داده و سر شکم خالی میشود. این فعل باعث فشار به مثانه میشود و ممکن است با افزایش تکرار ادرار و حتی ایجاد اسهال همراه باشد. این تغییرات باعث راحتی تنفس مادر نیز میشود.
- ترشحات زیاد: مادر ترشحات زیادی مشاهده میکند که ناگهان خارج شده و گاهی همراه با رگههای خونی است. این اتفاق نشاندهنده نزدیکی زایمان است.
- تشدید انقباضات: انقباضاتی که مادر در طول حاملگی تجربه کرده است، شدت میگیرد و این اتفاق دارای نظم و ترتیب منظم است که نشانگر شروع زایمان میباشد.
- پارگی کیسه آب: ممکن است به طور طبیعی کیسه آب پارگی کند و این یکی از نشانههای مهم آغاز زایمان است.
چطور برای زایمان طبیعی آماده شویم؟
آماده شدن برای زایمان طبیعی میتواند شانس خوب پیش رفتن پروسه زایمان و همچنین کاهش نگرانی و اضطراب مادر و همینطور والدین را برای روز جراحی زایمان کاهش دهد. چرا که روز زایمان به خودی خود، روز پر استرس و نگرانکنندهای است و در صورت آماده سازی شرایط و در نظر گرفتن موارد لازم میتوان تا حدی، این نگرانی و دلهره را کاهش داد. در ادامه برخی از این نکات و دستورالعملها که با در نظر گرفتن آنها میتوان به این هدف رسید را برای شما بیان میکنیم:
سعی کنید تا جای ممکن خوش اندام و روی فرم بمانید: در صورتی که پیش از این به فکر تناسب اندام خود نبودهاید، باید بدانید که یکی از ابتداییترین و راحتترین کارهایی که جهت آمده شدن برای روز زایمان میتوانید انجام دهید، انجام ورزش و نرمش کردن به صورت ملایم و سبک در منزل به شکل درست و اصولی است. از جمله این ورزشها که برای خانمهای باردار مناسب هستند و خانمها میتوانند از آنها برای رسیدن به هدف زیر استفاده کنند، عبارتاند از:
شنا، یوگای بارداری یا پیاده روی از جمله راههای عالی برای حفظ اندام در دوران بارداری هستند. قبل از شروع هرکدام از این نرمشها، حتماً با پزشک متخصص زنان خود و یا ماما، مشورت کرده و بعد برای انجام این کار اقدام کنید.
تمرینات مربوط به کف لگن: برای شروع تمرینات کف لگن (که گاهی اوقات به نام کگل نیز شناخته میشود) هیچوقت زود (یا خیلی دیر) نیست. این تمرینات عموماً یک سری نرمشهایی هستند که بر انقباض 10 الی 15 عضله تمرکز میکنند که درواقع مشابه با کاری است که در زمان نیاز به ادرار کردن، جریان آن را متوقف میکنید. همین عضله در زمان زایمان و به دنیا آوردن فرزند، بسیار نقش مهمی بازی میکند و نرمش و تمرین دادن آن پیش از زایمان میتواند برای مادران بسیار کمک کننده باشد، به این صورت که تقویت آنها علاوه بر آمادگی بدن برای زایمان طبیعی، میتواند احتمال عوارض پس از زایمان مانند بی اختیاری را کاهش دهد.
برای زایمان خود برنامه ریزی کنید: نوشتن خواستهها و برنامههایتان برای روز جراحی زایمان به شما کمک میکند تا تمامی ایدهها و نظرتان خود را یک جا جمع کنید و بتوانید به خوبی تمرکز کنید و بتوانید بهترین انتخابها و گزینهها را برای روز زایمان خود انتخاب کرده و در نظر بگیرید و تمامی کارها را بدون نگرانی از انجام دهید. علاوه بر آن این امکان را به شما میدهد که بتوانید ایدهها و نظرات خود را با دیگران از جمله پزشک متخصص و خانوادهتان به اشتراک بگذارید.
تکنیکهای تمدد اعصاب را تمرین کنید. استفاده از تکنیکهایی که باعث آرامش و کنترل اضطراب و نگرانی میشوند و آرامش را به مادر برمی گردانند مانند تمرینهای تنفسی یا مدیتیشن از قبل، میتواند سپری کردن زایمان را سادهتر و راحتتر کند.
خانم دکتر من خیلی از مضرات و عوارض زایمان طبیعی شنیدم آیا واقعیت دارن و به بدن آسیب میزنه این نوع زایمان یا اینکه این مورد دروغ هستش و درصورت داشتن توانایی زایمان طبیعی مشکلی نداره ؟
سلام خانم دکتر من سوالم این بود که آیا بعد از یک بار زایمان طبیعی میشه باز هم به همین روش زایمان داشت یا مجبور به سزارین هستیم ، توضیح میدید به چه صورت هست ؟